-
Posted By Doç.Dr.Fatih Aktoz
-
-
Comments 0
Yumurtalık Kisti
Rahmin her iki yanında yer alan yumurtalıklar, yumurta gelişimini sağlar ve hormon üretir. Bazı nedenlerle yumurtalıklarda kist oluşabilir. Oluşan yumurtalık kistleri türleri ve boyutlarına bağlı olarak takip edilir veya tedavi edilir. Yumurtalık kisti her yaşta kadınların sıkça karşılaştığı bir durumdur. Bu durum çoğu zaman iyi huylu olsa da, bazı kistler ciddi sağlık sorunlarının habercisi olabilir. Bu nedenle düzenli jinekolojik kontroller, yumurtalık sağlığının korunması açısından büyük önem taşır.
Yumurtalık Kisti Nedir?
Yumurtalıkta meydana gelen kistler, genellikle içi sıvı dolu keselerdir ve yumurtalığın içinde veya yüzeyinde oluşur.
Yumurtalık kistleri nedir içeriği berrak sıvı, akışkan çikolata kıvamında sıvı veya diş, saç, kemik, yağ gibi çeşitli dokularla dolu olabilir. Yumurtalık kistlerinin birçok farklı türü vardır. Bazı kistler adet döngüsünün doğal bir parçası olarak gelişir ve kendiliğinden kaybolur, bazıları ise büyüyerek şikayetlere yol açabilir. Kistin türüne ve büyüklüğüne bağlı olarak farklı belirtiler ortaya çıkar ve çeşitli tedavi yöntemleri uygulanır.
Yumurtalık Kisti Belirtileri Neler?
Yumurtalık kisti belirtileri çoğu genellikle belirti göstermez ve genellikle muayene ya da ultrason sırasında tesadüfen tespit edilir. Belirti göstermeyen kistler genellikle çok küçük veya geçici olup zaman içinde kendiliğinden kaybolabilen basit kistlerdir. Ancak kistler büyükse, ultrasondaki görüntüleri şüpheli ise veya yayılma eğilimindeyse dikkatle değerlendirilmelidir.
Yumurtalık kistleri semptomları arasında en sık rastlanan belirtiler arasında kasık ve karın ağrısı, adet düzensizliği ve gebe kalmada zorluk bulunmaktadır. Eğer kist kötü huylu ise çevre dokulara ve organlara baskı yapabilir, bu da karın şişliği, kabızlık, sık idrara çıkma gibi durumları ortaya çıkarabilir. Nadiren de olsa ani başlayan ve şiddetli ağrıya yol açan kist patlamaları (kist rüptürü) veya kistin kendi etrafında dönmesi (torsiyon) gibi acil müdahale gerektiren durumlar görülebilir.
Yumurtalık Kisti Çeşitleri Neler?
Yumurtalık kisti çeşitleri kendi içinde farklı çeşitlere sahiptir. En sık görülen iyi huylu yumurtalık kistleri genel olarak bu şekilde sıralanabilir:
Folikül Kisti
Yumurta hücresinin olgunlaşıp çatlaması gereken zamanda gerçekleşmezse ve yumurta büyümeye devam ederse basit folikül kisti gelişebilir.
Korpus Luteum Kisti
Korpus luteum olgunlaşan yumurtanın atıldığı bir yapıdır ve progesteron hormonu salgılayan hücrelerden oluşur. Normalde adet sürecinde parçalanıp atılması gereken korpus luteum, atılmadığında içinde sıvı birikerek 3-5 cm’ye kadar büyüyen kistlere neden olur.
Endometrioma
Yumurtalık kisti türleri arasında endometriomalar da vardır. Bu kist, içindeki sıvının çikolata gibi görünmesi nedeniyle çikolata kisti olarak da bilinir.
Dermoid Kist
Dermoid kistler içinde kıl, diş, kemik, kıkırdak gibi normalde yumurtalıkta bulunmaması gereken dokular olabilir.
Yumurtalık Kisti Nasıl Tedavi Edilir?
Çoğu over kisti şikayet oluşturmadığından ve tedavi gerektirmediğinden, foliküler kistler, gebelik döneminde oluşan kistler ve fonksiyon kistleri genellikle kendiliğinden kaybolur; [1]bu nedenle yumurtalık kisti tedavisi ihtiyaç duyulmaz. Doktorunuz bu süreçte sadece düzenli takip önerebilir. Ancak çikolata kisti gibi agresif seyreden kistler ve malign tümörler, tedavi gerektirebilir. Yumurtalık kisti tedavisi için doktor, kistin büyümesini durdurmak amacıyla doğum kontrol ilaçları önerebilir.
Ultrason görüntüsü şüpheli olan, boyutu büyük ya da büyümeye devam eden veya menopoz döneminde ortaya çıkan yumurtalık kistlerine cerrahi müdahale gerekebilir. Çünkü bu durumlar kötü huylu bir hastalık habercisi olabilir. Yumurtalık kisti ameliyatı çoğu zaman laparoskopi denilen kapalı ameliyat yöntemi ile yapılmaktadır.
Yumurtalık Kistleri Ağrı Yapar Mı?
Yumurtalık kistlerinin çoğu belirti göstermezken bazıları ağrı oluşturabilir. Yumurtalık kistlerine bağlı ağrı genellikle kasıklar ve karın bölgesinde hissedilir. Büyük kistler, adet gecikmesine ve ağrılı adet dönemine yol açabilir. Ayrıca cinsel ilişki sırasında da ağrı ve rahatsızlık hissi ortaya çıkabilir. Bu da bireyin yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir. Yumurtalık kistleri ağrı yapar mı sorusu bu şekilde yanıtlanabilir.
Yumurtalık Kistleri Hamileliğe Engel Olur Mu?
Yumurtalık kisti türleri bir kısmı gebeliği engellerken, diğerleri engellemez. Folikül kistleri ve geçici fonksiyonel kistler, gebeliği engellemeyen kistler arasında yer alır.
Ancak çikolata kistleri çevre dokulara yapışabilen özellikleri nedeniyle gebeliği engelleyebilen kistlerdir. Bu kistler küçük ve herhangi bir rahatsızlık yaratmıyorsa genellikle müdahale edilmez. Ancak semptom yaratan yumurtalık kisti cerrahi müdahale gerektirebilir. Bu durumda ağrının azaltılması ve iyileşmenin hızlandırılması amacıyla laparoskopik yöntem tercih edilebilir. Tedavi sonrası hastanın üreme potansiyelini korumak için doktor, hastaya özel bir planlama yapar.
