HPV
HPV virüsü insan papilloma virüsü olarak bilinir ve daha çok el, ayak, ağız, boğaz ve genital bölgeyi etkileyen ve cinsel yolla bulaşan en yaygın viral enfeksiyonlardan biridir.
Kadınların %80’i yaşamlarının bir döneminde en az bir HPV türüne maruz kalır ancak genellikle belirti göstermediği için fark etmeyebilirler. Özellikle genital siğillere veya rahim ağzı kanserine yol açma olasılığı en yüksek olan HPV türlerine karşı korunmada, HPV aşıları yardımcı olabilir. Bu nedenle HPV virüsü karşı aşılama ve smear tarama testlerini ihmal etmemek önemlidir.
HPV Nedir?
İnsan Papilloma Virüsü olarak bilinen HPV, 200’den fazla virüsü kapsayan geniş bir virüs grubunu temsil eder. HPV epitele yerleşir ve ağız, boğaz ve genital bölgeyi etkileyerek bu bölgelerde siğillere neden olabilir. Ayrıca HPV virüsü, rahim ağzı kanserinin en yaygın nedenidir.
Ancak her HPV türü aynı değildir. Örneğin HPV 16 ve 18 kanser için yüksek riskli türlerdir. HPV 6 ve HPV 11 ise genital bölgede siğillere yol açabilir. El, yüz veya diğer vücut bölgelerinde bulunan HPV türleri, genital bölgede ortaya çıkan virüs tüpünden de farklıdır.
HPV enfeksiyonu olan bir kişi, herhangi bir semptom göstermeyebilir. Bu nedenle kişinin HPV enfeksiyonu geçirip geçirmediğini belirlemek için özel testler gereklidir. Bu tarama kadınlarda oldukça önemlidir çünkü HPV ilişkili kanser öncüsü lezyonlar tedavi edilmezse rahim ağzı kanserine neden olabilir.
HPV Nasıl Bulaşır?
HPV virüsü nsaıl bulaşır sorusunaen çok cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır şeklinde cevap verilebilir. Serviks kanserinin çoğu HPV ile ilişkilidir.
HPV ile temas genellikle cinsel yolla olmasına rağmen bazen cinsel temas dışında bulaşma da mümkündür. Nadiren sauna, hamam, ortak tuvalet gibi ortak kullanım alanlarından bulaşma gerçekleşebilir. Ayrıca genital bölgelere temas eden eşyaların ve giysilerin ortak kullanımı sonucunda da bulaşabilir. Hatta küçük çocuk ve bebeklerde görülen genital HPV enfeksiyonu genellikle bakım veren ebeveynlerin elleri aracılığıyla bulaştığı düşünülmektedir.
HPV Belirtileri Neler?
Siğil yapan tipteki HPV virüsü ile enfekte olunduğunda en sık görülen belirtiler, vulva, anüs çevresi ve genital bölgede ortaya çıkan siğillerdir. Bazı HPV türleri rahim ağzı kanserine yol açabilir. Kanser yapan tiplerde ortaya çıkan semptomlar çoğu zaman müphemdir. Beklenmedik şekilde gelişen sıvı dolu, pembe veya kahverengi, kanlı veya kötü kokulu akıntı ile de kendini gösterebilir.
Bağışıklık sistemi sağlam bireylerde, HPV ailesine ait çeşitli virüs tipleri genellikle herhangi bir sağlık sorununa neden olmaz ve yaklaşık 1-2 yıl içinde vücuttan uzaklaştırılır. Ancak bazı virüs alt tipleri, kondiloma akuminatum adı verilen genital siğillere, prekanseröz deri lezyonlarına ve serviks, penis, anüs, orofarenks, vulva ve vajina gibi dokularda kansere neden olabilir. HPV belirtileri genel anlamda bu şekilde anlatılabilir.
HPV’nin aktif olduğu kişilerde görülen semptomlar, kişinin bağışıklık durumuna bağlı olarak değişebilir. Örneğin HIV pozitif bireylerde veya herhangi bir nedenle bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda ortaya çıkan genital siğiller normalden çok daha hızlı büyüyebilir ve hatta dev boyutlara ulaşabilir.
HPV Aşısı Nedir?
En yaygın kullanılan HPV aşıları arasında ikili, dörtlü ve dokuzlu aşı bulunmaktadır. İkili (bivalan) aşı, en sık kanserojen etkisi olan HPV tip 16 ve 18’e karşı koruma sağlar. Dörtlü (kuadrivalan) aşı ise HPV tip 16 ve 18’e ek olarak genital siğillere en sık sebep olan HPV tipleri 6 ve 11’e karşı da koruma sağlar. Yakın zamanda ülkemizde kullanıma giren dokuzlu aşı ise HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 ve 58’e karşı koruma sağlamaktadır. HPV aşıları, hem kız hem de erkek çocuklara uygulanabilen aşılardır.
Bu aşı kız çocuklara veya kadınlara virüsle karşılaşmadan önce uygulandığında, serviks kanseri vakalarının büyük bir kısmının önüne geçilebilir. Ayrıca vajinal kanser ve vulva kanserine karşı da koruyucudur. Bunun yanı sıra HPV aşısı hem erkeklerde hem de kadınlarda genital siğilleri, anal kanserleri, ağız kanserleri, baş ve boyun kanserlerini önleyebilir.
HPV Aşısı Kimler Olmamalı?
HPV aşıları, hem kız hem de erkek çocuklara uygulanabilen aşılardır. HPV aşısı gebelik hamilelik döneminde uygulanması önerilmez ancak emzirme döneminde yapılmasına engel bir durum yoktur. HPV’nin hamilelik üzerinde olumsuz bir etkisi olmadığı bilinmektedir ve aşı yapıldığında bir hamilelik durumu var ise gebeliğin sonlandırılması önerilmez.
HPV Aşısı Yan Etkileri Neler?
HPV aşısı yan etkiler genellikle hafif düzeydedir. HPV aşısının en yaygın görülen yan etkisi aşı yapılan bölgede ağrı, kızarıklık ve şişliktir.
Doç Dr. Fatih Aktoz’un videolu bilgilendirmelerine ulaşmak için tıklayınız.